Άρθρα 5Α και 5Β του ΚΦΕ: Οι αλλαγές στην εναλλακτική φορολόγηση νέων φορολογικών κατοίκων

Σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία εφαρμογής των ειδικών φορολογικών καθεστώτων των άρθρων 5Α και 5Β του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος εισάγει το άρθρο 94 του σχετικού νομοθετικού πλαισίου.

Οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις αφορούν φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, είτε πραγματοποιώντας επένδυση στη χώρα είτε λαμβάνοντας σύνταξη από το εξωτερικό.

Οι αλλαγές δεν μεταβάλλουν τον βασικό πυρήνα των δύο καθεστώτων. Παρεμβαίνουν, κυρίως, στις προθεσμίες, στη διαδικασία υποβολής των αιτήσεων και στον χρόνο καταβολής του φόρου.

Τι προβλέπει το άρθρο 5Α

Το άρθρο 5Α αφορά φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα και πραγματοποιούν σημαντική επένδυση στη χώρα.

Για την υπαγωγή στο καθεστώς απαιτείται, μεταξύ άλλων, ο ενδιαφερόμενος να μην ήταν φορολογικός κάτοικος Ελλάδας για τουλάχιστον 7 από τα 8 προηγούμενα έτη.

Παράλληλα, προβλέπεται η πραγματοποίηση επένδυσης ύψους τουλάχιστον 500.000 ευρώ στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες κατηγορίες επενδύσεων.

Το φορολογικό πλεονέκτημα του καθεστώτος είναι η καταβολή ετήσιου κατ’ αποκοπή φόρου ύψους 100.000 ευρώ για το εισόδημα που αποκτάται στην αλλοδαπή.

Υπάρχει επίσης δυνατότητα επέκτασης του καθεστώτος σε συγγενικά πρόσωπα, με πρόσθετο ετήσιο φόρο 20.000 ευρώ για κάθε πρόσωπο που υπάγεται στις σχετικές διατάξεις.

Τι προβλέπει το άρθρο 5Β

Το άρθρο 5Β αφορά φυσικά πρόσωπα που λαμβάνουν σύνταξη από το εξωτερικό και επιλέγουν να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα.

Βασική προϋπόθεση είναι, μεταξύ άλλων, ο ενδιαφερόμενος να μην ήταν φορολογικός κάτοικος Ελλάδας για τουλάχιστον 5 από τα 6 προηγούμενα έτη.

Στην περίπτωση αυτή, το εισόδημα που προκύπτει στην αλλοδαπή φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή 7%, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία.

Ποιες είναι οι βασικές αλλαγές

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τον χρόνο καταβολής του φόρου. Με το νέο πλαίσιο, η προθεσμία καταβολής του φόρου μεταφέρεται από τον Ιούλιο στον Δεκέμβριο.

Η αλλαγή αφορά τόσο:

• τον κατ’ αποκοπή φόρο των 100.000 ευρώ του άρθρου 5Α,

• όσο και τον φόρο 7% του άρθρου 5Β.

Ο φόρος θα καταβάλλεται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Δεκεμβρίου του φορολογικού έτους.

Η μετάθεση της προθεσμίας δίνει στους φορολογούμενους μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο για την οργάνωση των φορολογικών και οικονομικών τους υποχρεώσεων.

Καταργείται η αυστηρή προθεσμία της 31ης Μαρτίου

Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά την υποβολή της αίτησης υπαγωγής. Το προηγούμενο πλαίσιο προέβλεπε συγκεκριμένη καταληκτική ημερομηνία, την 31η Μαρτίου του φορολογικού έτους. Με τη νέα ρύθμιση καταργείται η συγκεκριμένη ρητή προθεσμία.

Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία γίνεται πιο ευέλικτη για όσους επιθυμούν να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, χωρίς να αποκλείονται αποκλειστικά και μόνο λόγω της παρέλευσης μιας συγκεκριμένης ημερομηνίας.

Αλλαγές και στην καταβολή του φόρου του πρώτου έτους

Για το άρθρο 5Α καταργείται επίσης η ειδική υποχρέωση καταβολής του φόρου του πρώτου έτους εντός 30 ημερών από την έγκριση της αίτησης. Με τον τρόπο αυτό, η καταβολή του φόρου εντάσσεται στο νέο γενικό πλαίσιο της προθεσμίας του Δεκεμβρίου.

Καταργούνται οι ειδικές προθεσμίες για την εξέταση των αιτήσεων

Το νέο πλαίσιο καταργεί και τις συγκεκριμένες δεσμευτικές προθεσμίες που ίσχυαν για την εξέταση των αιτήσεων από τη Φορολογική Διοίκηση. Παράλληλα, σημαντικές λεπτομέρειες της διαδικασίας μεταφέρονται σε αποφάσεις του Διοικητή της ΑΑΔΕ.

Η αλλαγή αυτή επιδιώκει να καταστήσει τη διαδικασία πιο λειτουργική και να επιτρέψει την προσαρμογή των επιμέρους διαδικαστικών θεμάτων στις ανάγκες της πρακτικής εφαρμογής.

Τι δεν αλλάζει

Παρά τις αλλαγές στις διαδικασίες και τις προθεσμίες, τα βασικά χαρακτηριστικά των δύο φορολογικών καθεστώτων παραμένουν.

Ειδικότερα:

Για το άρθρο 5Α

Διατηρούνται:

• η επενδυτική προϋπόθεση των 500.000 ευρώ,

• η απαίτηση σχετικά με τη φορολογική κατοικία των προηγούμενων ετών,

• ο ετήσιος κατ’ αποκοπή φόρος των 100.000 ευρώ,

• η δυνατότητα υπαγωγής συγγενικών προσώπων με πρόσθετο φόρο 20.000 ευρώ ανά πρόσωπο.

Για το άρθρο 5Β

Διατηρούνται:

• οι βασικές προϋποθέσεις για τη μεταφορά φορολογικής κατοικίας,

• η προϋπόθεση σχετικά με τη φορολογική κατοικία κατά τα προηγούμενα έτη,

• ο αυτοτελής φορολογικός συντελεστής 7% για το εισόδημα αλλοδαπής.

Τι σημαίνουν πρακτικά οι αλλαγές

Η νέα διαδικασία περιορίζει την αυστηρότητα των προηγούμενων χρονικών ορίων.

Η μεταφορά της καταβολής του φόρου στον Δεκέμβριο μπορεί να διευκολύνει τον οικονομικό προγραμματισμό των φορολογουμένων, ενώ η κατάργηση της συγκεκριμένης προθεσμίας της 31ης Μαρτίου μειώνει τον κίνδυνο απώλειας του δικαιώματος υπαγωγής για καθαρά διαδικαστικούς λόγους.

Παράλληλα, η κατάργηση των αυστηρών προθεσμιών εξέτασης των αιτήσεων απαιτεί σαφείς οδηγίες και αποτελεσματική εφαρμογή από τη Φορολογική Διοίκηση, ώστε η μεγαλύτερη ευελιξία να μη δημιουργεί αβεβαιότητα στους ενδιαφερόμενους.

Η σημασία της σωστής φορολογικής προετοιμασίας

Η μεταφορά φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα αποτελεί σημαντική οικονομική και φορολογική απόφαση.

Πριν από την επιλογή του άρθρου 5Α ή του άρθρου 5Β θα πρέπει να εξετάζονται συνολικά:

• το ιστορικό της φορολογικής κατοικίας,

• το είδος και το ύψος του εισοδήματος,

• η ύπαρξη επενδύσεων στην Ελλάδα,

• οι διεθνείς φορολογικές υποχρεώσεις,

• οι Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας,

• οι προϋποθέσεις διατήρησης του ειδικού καθεστώτος.

Η επιλογή του κατάλληλου καθεστώτος δεν είναι ίδια για όλους τους φορολογούμενους και απαιτεί εξατομικευμένη αξιολόγηση.