Μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών: Τι ισχύει για IRIS, χαρτζιλίκι και δωρεές

Τις τελευταίες ημέρες έχει δημιουργηθεί έντονη συζήτηση σχετικά με τις μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών, ιδιαίτερα μέσω IRIS, και το κατά πόσο αυτές μπορεί να θεωρηθούν δωρεές και να φορολογηθούν.

Με αφορμή δημοσιεύματα και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ΑΑΔΕ έδωσε διευκρινίσεις σχετικά με τη φορολογική μεταχείριση των χρηματικών μεταφορών μεταξύ συγγενών και οικείων προσώπων.

Φορολογούνται οι μικρές μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS;

Η απάντηση είναι ότι οι μικροποσές που μεταφέρονται μεταξύ συγγενών δεν αποτελούν από μόνες τους αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος.

Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι αυτό ισχύει είτε η μεταφορά πραγματοποιείται μέσω IRIS είτε μέσω άλλου τραπεζικού τρόπου, εφόσον πρόκειται για μικρά ποσά και δεν διαπιστώνεται κάποιο συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η περίπτωση χρημάτων που μεταφέρουν γονείς ή παππούδες στα παιδιά και τα εγγόνια τους για την κάλυψη καθημερινών μικροεξόδων, δηλαδή το γνωστό «χαρτζιλίκι».

Επομένως, μια συνηθισμένη μεταφορά χρημάτων για την κάλυψη καθημερινών αναγκών δεν σημαίνει αυτομάτως ότι πρόκειται για δωρεά που πρέπει να φορολογηθεί.

Τι ισχύει για το «χαρτζιλίκι»;

Η ΑΑΔΕ έχει ήδη διευκρινίσει ότι η μεταφορά χρημάτων από γονείς προς τα παιδιά τους μέσω συστημάτων άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS, για την κάλυψη μικροεξόδων ή γενικότερα των δαπανών διαβίωσής τους, δεν αποτελεί δωρεά όταν πρόκειται για τη συνήθη οικογενειακή οικονομική ενίσχυση, με απαραίτητη προυπόθεση την αιτιολογία.

Αυτό αφορά ιδιαίτερα περιπτώσεις όπου το παιδί είναι προστατευόμενο μέλος της οικογένειας, όπως ένα ανήλικο παιδί ή ένας φοιτητής.

Πότε μπορεί να υπάρχει θέμα δωρεάς;

Διαφορετική είναι η περίπτωση κατά την οποία πραγματοποιείται πραγματική χρηματική δωρεά.

Η φορολογική νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένη φορολογική μεταχείριση για τις δωρεές και τις γονικές παροχές, ανάλογα με τη συγγενική σχέση μεταξύ αυτού που μεταφέρει τα χρήματα και αυτού που τα λαμβάνει.

Για χρηματικές δωρεές ή γονικές παροχές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας, όταν η μεταφορά πραγματοποιείται αποδεδειγμένα μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, ισχύει αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ. Το συγκεκριμένο όριο εφαρμόζεται στις σχετικές χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές που πραγματοποιούνται από 1η Οκτωβρίου 2021 και μετά.

Για τις χρηματικές δωρεές προς πρόσωπα που υπάγονται στη Β΄ και Γ΄ κατηγορία ισχύουν διαφορετικοί φορολογικοί συντελεστές.

Τι διευκρίνισε η ΑΑΔΕ για την υπόθεση της φοιτήτριας;

Η ΑΑΔΕ αναφέρθηκε και στην υπόθεση φοιτήτριας από την Εύβοια, η οποία είχε λάβει χρηματικό ποσό από τον παππού της και η οποία προκάλεσε αρκετές συζητήσεις σχετικά με τη φορολόγηση του «χαρτζιλικιού».

Όπως διευκρινίστηκε, ο φορολογικός έλεγχος δεν πραγματοποιήθηκε λόγω του χαρτζιλικιού του παππού προς την εγγονή.

Η συγκεκριμένη υπόθεση εντασσόταν σε ευρύτερο φορολογικό έλεγχο και ο φόρος δωρεάς αφορούσε ποσό που είχε δωρηθεί σε χρονικό σημείο πριν από τη θέσπιση της απαλλαγής για χρηματικές δωρεές έως 800.000 ευρώ. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ επισημαίνει ότι ο φόρος βασίστηκε σε οικειοθελή δήλωση της ελεγχόμενης, η οποία δεν μπορεί να ανακληθεί εκ των υστέρων με ενδικοφανή προσφυγή.

Τι πρέπει να προσέχουν οι φορολογούμενοι;

Το γεγονός ότι οι μικρές οικογενειακές μεταφορές χρημάτων δεν αποτελούν από μόνες τους φορολογικό ζήτημα δεν σημαίνει ότι κάθε μεταφορά χρημάτων μεταξύ συγγενών είναι αυτομάτως αφορολόγητη.

Είναι σημαντικό να εξετάζεται:

• το ποσό που μεταφέρεται,

• η συγγενική σχέση μεταξύ των προσώπων,

• ο λόγος της μεταφοράς,

• ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται η μεταφορά,

• και εάν πρόκειται για απλή οικογενειακή οικονομική ενίσχυση ή για πραγματική δωρεά.

Σε περίπτωση σημαντικών χρηματικών ποσών, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να υπάρχει σωστή φορολογική αντιμετώπιση και η απαραίτητη τεκμηρίωση.

Συμπέρασμα

Η πρόσφατη ενημέρωση της ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι δεν φορολογείται το χαρτζιλίκι επειδή απλώς μεταφέρθηκε μέσω IRIS.

Οι μικρές χρηματικές μεταφορές μεταξύ γονέων, παππούδων, παιδιών και εγγονών για την κάλυψη καθημερινών αναγκών δεν αποτελούν από μόνες τους λόγο φορολογικής επιβάρυνσης, εκτός εάν προκύπτει συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής.

Ωστόσο, όταν πρόκειται για μεγαλύτερα ποσά ή πραγματική δωρεά/γονική παροχή, θα πρέπει να εξετάζεται η περίπτωση με βάση τη φορολογική νομοθεσία και τη συγγενική σχέση των εμπλεκόμενων προσώπων.